Kur'an ve sünnete göre çocuk eğitimi-Ayşe Çay Hocahanım-3.ders

ÇOCUĞUN İMANİ YAPISI

Allah sevgisinin kalbe yerleştirilmesi

Bu noktada hem iman hem de kader konusu gündeme geliyor. 

Çocuk birsey olduğunda Allahtan yardım gelecegini ve Allahın yardım edeceğini bilmeli. 

Bu bilinçte olması cok onemli. 

Allahın onu görüyor olması bilinci yerleştirilmeli. 

Kaza ve kader konusuda cok guzel yerleştirilmesi gerekiyor. 

Çocuğun sevdiği bir şeyler olduğunda “bak çocuğum bunlar Allah’tan oldu” diyerek bu bilinci oluşturmak lazım. Eldeki nimetin Şükründe Allah’ı dile getirmeliyiz. Mesela arabaya bindiğimizde “nimet Allah’tandır”. Peki çocuğun duası kabul olmadığında “Allah vermedi” diye sorduğunda ne yapacağız? Hayat imtihanlarla dolu ve çocuğun her isteğine cevap verdiğimizde bu sefer imtihanlara karşı savunmasız şekilde yetişmiş oluyor..Her istediği olursa hayata hazırlıksız giriş yapmış olur.Bu yüzden olmayacağını da çocuğumuza alıştırmamız gerekiyor. Çocuk sitem ettiğinde “Allah böyle takdir etti o ne dilerse onu yapar.Seni anlıyorum (duygularını kabul et) demekki bu hayırlıymış evladım. Biz bilemeyiz..Biz hayrı göremeyiz..Sen hayır gözüyle bakarsın olayın arka planında senin için hayırsızdır ve Rabbimiz en güzelini hazırlıyordur”diye allah’a tevekkül etmeyi öğretmeliyiz. 

Allaha yönelmeye tesvik etmemiz gerekiyor.. Anne de Allah’a tevekkül ediyor olmalı. 

Anne günlük hayatta çocuğun nasıl hayran bırakabilir? yani Allah sevgisini kalbe nasıl edebiliriz?

Günlük hayatta herseyi fırsata çevirmemiz gerekiyor..Allah’a hayranlık oluşturmaya çalışıcaz..Mesela elimize domates aldığımız vakit “Aman Allahım ne güzel kokuyor şunun rengine kokusuna bi bakar mısın? “ Diyerek hayranlığı artırtabiliriz..

Balık ayıkladıgımız vakit balık hakkında konuşabiliriz.. 

Çiçek hakkında konuşabiliriz ..

Dağlardan,ormanlardan..vs konusabiliriz..

Amacımız sanata karşı hayranlık duygusu oluşturup sanatçıya bir hayranlık oluşturmaya çalışmalıyız. Çünkü cocuk sanatı beğenirse sanatçıyıda beğenir.Nimetleri hatırlatırsak farkettirirsek, o nimetleri veren Allaha karşıda bir hayranlık oluşur ister istemez...

Mesela uyku nimetinden bahsedilebilir..çiçeklerin güzelliği,konuşurken dilimizi nereye koyacağımızı hiç düşünüyor muyuz? gibi örneklerle Allah’ın onu gözünde her şeyden üstün olmasını sağlayabiliriz...

Misal: Tay isteyen çocuk hikayesi..

Biri abi biri kardeş olmak üzere iki kişi var..Küçük olan bir tay istiyor ve sürekli Allaha dua ediyor..Abisi ise onunla dalga geciyor..Bir gün küçük kardese bir hediye geliyor ve heyecanla tay olduğunu düşünerek paketi acıyor ve tay olmadığını görünce içi bir buruk oluyor..Abisi ise çocukla dalga geciyor..Bak Allah duanı kabul etmedi diyerekten..

Küçük olan cocuk ise çok manidar bir cevap veriyor..

“Allah benim duamı kabul ettı..Dediki bana şimdi olmaz kulum..”

İşte Allah bize bazen “Şimdi olmaz kulum”diyerekten cevap veriyor..

Bu inancın olusması cok cok önemli..

Tabi bu noktada anne ve cevre çok önemli..

Murakabe duygusunu oluşturmalıyız. Allahın onu her yerde gördüğü,hiç kimsenin onu görmediği yerde bile Allah görüyor bilinci oluşturulmalı...

Abdullah İbni Ömer Radiyallahu anhın bir olayı var.Küçük bir çoban bir çocuk var ona diyor ki “şu koyunlardan birisini bana versene kurt kaptı dersin sahibine”diyor..

Cocuk diyor ki “hayır..Kimse görmese bile beni Allah görüyor..”

İşte murakabe duygusu Allah’ın onu sürekli görüyor olduğunun bilincine yerleşmiş olan çocuk böyle davranıyor..

Başka bir misal:

geçmişteki âlimlerden birisi diyor ki: talebelerinden bir kaç tasine,al bakalım bu tavuğu hiç kimsenin seni görmediği yerde kes..

biri gidiyor bir dağın tepesine çıkıp orada kesiyor..biri bir mağaranın içine girip orada kesiyor..Hepsi farklı farklı yerlere gidip kesiyor..Bir tanesi tavuğu kesemeden geri geliyor..Hayırdır niye kesmedin diyor..

“çünkü nereye gitsem Allah beni görüyordu..Onun göremediği bir yer bulamadım diyor..”

İşte bu duygu..

Bu inancın yerleşmesi cok cok önemli..

Kader konusunda ise bu hadisi şerif cok önemli;

Efendimiz (sav) amcasının oğlu İbni abbasa (ra) yedi yaşındayken buyurdu ki;

“yavrucuğum! Sana bazı kaideler söyleyeceğim.Aklında tutabilir misin? 

Sen Allah’ın emirlerine uy. Allah’ı koru ki, Allahta seni korusun Allah’ın emir ve nehyilerine uyarsan, nereye dönersen dön Allah’ı karşında bulursun. Bir yardım istediğinde Allah’tan iste. Şunu iyi bil ki; bütün insanlık sana bir fayda sağlamak için toplansa, Allah istemedikçe o faydayı sağlayamazlar.Yine bütün insanlık sana zarar vermek için toplansa, Allah dilemedikçe o zararı veremezler. 

Kader yazıldı, kalem kurudu…”

Bu hadis cok ciddi bir iman aşısı..

Ezberletilecek bir hadis!!****

Hadisten çıkardıklarımız: 

*Efendimiz, yedi yaşındaki bir çocuğa bunları anlattığına göre çocuğa ilim öğretilir..

*Efendimiz devenin üzerindeyken çocuğun huzurlu ve mutlu olduğu yani hazır olduğu anda imani meseleleri anlatıyor. 

*Çocuklara kendilerine faydalı olan şeyleri ezberlemeye teşvik etmeliyiz.!!!

*Çocuğa şevkatli ve merhametli yaklaşmak gerekir. 

*Çocuğa seslenmenin bir edebi olmalı. Güzel bir hitap şekli olmalı.

*Efendimiz çocuk eğitimine tevhid’den, imandan ve sünnetten başlıyor. “Allah’a sen uyu ki Allahta seni korusun. Bir şey istediğinde Allah’tan iste…”

Önce iman yerleşmeli,yerleştirilmeli..

Peygamberimiz (sav) buyuruyor ki; 

“Sağlam ve kuvvetli mü’min Allah katında, zayıf müminden daha hayırlı ve sevimlidir. Bununla beraber her ikisinde de hayır vardır. Sen sana hayırlı olan şeyi elde etmeye çalış, Allah’tan yardım dile, acizlik gösterme. Başına bir şey gelirse, şöyle yapsaydım böyle olurdu deme. Allah’ın takdiri budur de. O, ne dilerse dilediğini yapar. Çünkü şöyle etseydim böyle olurdu demek, şeytanı memnun edecek işlere ve şeytanın vesvesesine yol açar.”

PEYGAMBER VE EHLİ BEYT SEVGİSİ

Çocuklar güçlü şahsiyetlere meyleder. Peygamberimizin güçlü şahsiyetinden de mutlaka bahsetmeliyiz. Onun kuvvetini sabatini cok cok anlatmalıyız..Çok güçlüydü cok kuvvetliydi diyerek üzerine basarak anlatmalıyız...<düşmanlar kötülük yapmışlardı efendimiz o kadar güçlüydi ki onları affetti,güçlü olmasa affedebilir miydi > diyerek en büyük gücün “affetmek” olduğunu “iyi kalabilmek olduğunu “anlatabiliriz...

Efendimizi güç ve otorite olarak kabul ederse başka karakterlere meyil etmesi daha da azalmış olur..

Küçük yaşlarda da efendimizin ismini zikrettiğimiz zaman salavat cekebilmeyi bilsin..

Dili dönmüyorsa başlarda resul diyebilir daha sonralarda salavat ile beraber söylesin inşaAllah..Salavatsız bir şekilde ağzına almaya alışmasın,duymasın,öğrenmesin ...

Bu saygı bu edep oluşmuş olsun..

EN GÜZEL ÖRNEK 

Bizim için örnek Efendimiz sav..

Rabbimizin bizi ne kdar cok sevdiğini meral ediyorsak dönüp bi kendimize bakmalıyız..Efendimize ne kadar benziyoruz?

Ne kadar benziyorsam Allhta beni o kadar seviyordur..

Efendimizin örnekliğinde bir hayat yaşamamız çok önemli.

Çocuğun kalbinde sabit bir şahsiyetin olması çok önemli.

Biz dünyevi tüm kahramanlardan önce efendimizi ve sahabeyi önüne koymalıyız..

Hiç bir zaman kalıcılığını yitirmeyen şahsiyetlerdir..

Her daim onlardan güç alır ..

Sağlam örnek olarak alırlar..

Bunların kahramanlığı bol bol anlatılmalı..

Yoksa ilerleyen zamanlarda çocuk, kafiri taklit etmeye başlar.Bu insani bir ihtiyaçtır. Artistin peşinden gitmek, batıyı taklit etmek vs..

Çocuğun, Peygamberimizi sevmesini ve örnek almasını istiyorsak, önce biz sevmeliyiz.💕

“Aşık konuşmazsa helak olur” ben aşıksam sürekli dilimde olmalı..kişinin sevdiği dilinde dolaşır. Çocuk bunu görmeli. Sünnet olan bir şey duyduğumuzda, hemen hızlıca hayatımıza geçirme gayreti içerisinde olmalıyız ve çocukta bu sevgiyi görür peygamberi sevdiğimizi anlar ve özenir. 

Ya da ehlibeytin annelerimizin yaptığı bir şeyi yapıp bunu dile getirip onları sevdiğimizi dile getirmek onlara karşı da sevgi oluşturmanın yoludur.

Ben en çok Allahı,sonra peygamberi sonra sizi seviyorum bilincini yerleştirmeliyiz !!!

Burada en önemli sözden ziyade hâl dilidir ..🌼

Siyer öğrenmek çok önemli!!

ÇOCUK RUHTUR VE RUHUNA SİYER HİTAP EDER...

SİYER KURANIN TERCÜMESİDİR..

Küçük yaşta siyer öğretmeliyiz..

Ashab kuran ve siyeri ayırmadan veriyordu..

Siyer duyguları canladırır..İç dünyasını etkiler..

Peygamberimiz (sav) buyurdular ki:

“çocuklarınızı 3 haslet üzere yetiştirin:

-peygamber sevgisi

-ehli beyt sevgisi

-kuran talimi”

KURAN TÂLİMİ (ÖĞRETİMİ)
Peygamber sav:
'sizin en hayırlınız Kuranı öğrenen ve öğretendir.'
Çocuğumuza 'çocuğum sen ne olursan ol,en iyisi en hayırlsı bu..Bu olmadan olmaz.Şuan dünyada ki en iyi şeyi yapıyorsun' demeliyiz.
Çocuğumuza Kuranı öğrenmenin ve öğretmenin diğer tüm işlerden,mesleklerden daha hayırlı daha güzel olduğu bilincini vermeliyiz.
Bu dünyada yapılabilecek en iyi iş budur..Bunu efendimiz söylüyor.
Çocuk kuran öğrenirken sadece harflari öğrenmez.Nur olarak,iman olarak içine yansır.Akideyi benimsemesini sağlar.Kalbinde de kuranın muhabbeti olur aynı zamanda..
PEKİ KAÇ YAŞINDA KURANI KERİM ÖĞRETİLMELİ?
Daha sağlıklı ve daha verimli olması açısından başka birinin çocuğa öğretmesi daha iyi olabilir.Daha seviyeli ve saygılı bir eğitim olabilir.
Sesleri doğru çıkarmaya başladığında yavaş yavaş başlayıp öğretmeye başlamalıyız.
Burada Kuranı kerimin günlük hayatımızın bir parçası olduğunu ve asla onsuz olamayacağı bilincini çocuğa verilmesi çok çok önemli.
Kuran öğrenmek,öğretmek kolaydır.Önemli olan KURANLI BİR HAYAT AŞILAMAKTIR!!!
ÖMRÜNÜ KURANLA GEÇİRMESİNİ SAĞLAMAK!!!
Kuran olmadan nefes alamam bilincine çocuğun varması gerekir.Buda annenin Kuran olmadan nefes alamam bilincine sahip olmasıyla alakalıdır.
O yüzden biz anneler olarak Kurana ne gözle bakıyoruz.Bizim gözümüzde Kuran neyse çocuğun gözünde de o şekilde olur..
Çocuğun dili dönmeye başladığı vakit hemen sure dua öğretmeye başlayabiliriz..Harfleri çalıştırmakla başlayabiliriz.
11 aylık bir çocuk bile harfleri kolayca öğrenebilir.
Ezberden harfleri sırayla öğrenmesin,sorduğumuzda karışık olarak harfleri öğrenmiş olsun.
Yapbozlarla,bul taklarla,şarkılarla vs öğrenebilir.
Mümkün olan en erken vakitte başlayabiliriz.
Çocuğumuza göre metodları belirleyebiliriz.
KURANLA ÇOCUKLARIMIZI BULUŞTURMAKTA GECİKTİRMEMELİYİZ!!!
Küçük yaşta kuranla tanışan sevdirilen,hafızasında amellerinde ve hayatında korumayı öğrenen çocukları Kuran olgunlaştırıyor.
'Çocuklarınıza sütle birlikte Kurandan öğütler verin.Boyları büyürken kalpleri ve bakış açılarıda büyüsün' Ömer muhtar
Kuran eğitimi mevsimlik değildir.Kuran eğitimi ömürlüktür.Nasıl ki yemek her gün yeniyor.Kuran da her gün düzenli olarak verilmeli..Azıcıkta olsa verilmeli..Kuran okurken de ayetlerden bahsedebiliriz..Kıssalardan bahsedebiliriz..Kıssa anlatırkende yaşına ve kişiliğine uygun olarak anlatabiliriz.
HEDEF:
KURAN OKUYAN
ANLAYAN
YAŞAYAN
ANLATAN VE YAŞATAN
ANLAYAN VE YAŞAYANLARA DA
ÖNDER OLAN BİR NESİL!!!
...
DİNİ İÇİN FEDAKARLIK YAPMAYI ÖĞRETMEK
FEDAKARLIK:İmanı sağlam olmayan fedakarlık yapmak istemiyor.İman ile fedakarlık birbiri ile bağlantılıdır.
Bunun eğitimini verebiliriz.
Peki bunun eğitimini nasıl verebiliriz?
-Kıssaların anlatımı çok önemli..Peygamberimizin,ashabın,büyüklerin din için nasıl fedakarlık yaptıklarına dair kıssalar anlatılabilir..İnancın fedakarlıklarla değer kazandığını biliyoruz, buna böyle iman ediyoruz..Ne kadar fedakarlık yaparsak o kadar inancımızın sağlam olduğunu biliyoruz..
Çocuk bu dinin ne kadar önemli olduğunu bilmeli..
Bu imajın oluşması önemli..
Dini için fedakarlık yapmayanın ayağı kaymasıda çok kolaydır.Bedel ödemeli ki..Kıymetini bilsin..
Çocuğun sabit durması fedakarlık yapması gerektiğinde zevklerinden fedakarlık yapması lazım..Dini için fedakarlık yapa yapa sebat sahibi olacak.Böylelikle ibadetlerinden tad almaya başlayacak.Kurandan namazdan tad almaya başlayacak..
Tabi ki de bu ilk etapta olmayacak..İstememe dönemleri olucak ama daha sonraları isteyecek inşallah..
ÇOCUĞUN AHLAKİ YAPISI
Ahlakı olmayanın ibadetininde bir anlamı yoktur.Ahlakı sağlam olanın ibadeti de sağlam olur.O yüzden önce AHLAK!!!
Ahlak imanın dışa vurmuş hali..
İSLAM=AHLAK diyebilirz.
Efendimiz sav ' İslam güzel ahlaktır'diye buyuruyor.Ve yine;
'ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim'..
-Kişinin Rabbine karşı ahlakı:Emirleri yerine getirmesi..Onu sevmesi..
-Kişinin kendine karşı ahlakı:Kimse görnese dahi ben bunu yapamam demesi.
-Kişinin topluma karşı ahlakı:Yapılmaması gereken şeyi birilerinin yanında yapmamaktır.
İMAM GAZALİ'NİN AHLAK TANIMI:
'Ahlak toplumda yapamadığını tek başınayken de yapmamaktır.'
İMAM KURTU'BİNİN AHLAK TANIMI:
'Ahlak inşa edilen bir şeydir.Bina edilir kat kat çıkılır.'
Yüz kere söylediğimiz şeyde yüz birinciyi de söylememiz gerekir.Ahlak böyle bir şeydir.Bu şekilde yerleşir.Sağlam bir huy bu şekilde yerleşir.Tekrar tekrar tekrar söylememiz gerekir.Tatlılıkla yaşaya yaşaya söylicez.
İnsan eğitimi bitmez!! Beşikten mezara kadar eğitim devam eden bir süreç.
Küçüklüğünde böyleydi daha değişmez diye bir kaide yok. Yeter ki değişmeye ve gelişmeye açık olsun.Kaç yaşında olursa olsun değişebilir,eğitilebilir,gelişebilir.
Bizler 'küçüklüğünde neyi adet edinirse ilerde de öyle davranacaktır' düşüncesini adet edinmeye ve gayret etmeye çalışıcaz..
Derdimiz:
Edepleri ahlaka dönüştürmek marifet...
Biz demeden çocuğun doğruyu yapabilmesi gerekiyor olması lazım..
Bunun içinde :
EMEK+ZAMAN=AHLAK
İYİ VE GÜZEL OLAN DAVRANIŞLARI ÇOCUKTA REFLEKS HALİNE GETİRMEK!!!
DERDİMİZ BU !!
EĞİTİMİN %80 'İ ALIŞKANLIKLARDIR..
Abdullah ibn mesud ra'ın bir rivayeti:
'Namaz husudunda çocuklarınıza göz kulak olunuz.Onları iyiliğe alıştırınız.Çünkü iyilik bir alışkanlıktır.'
Bizim derdimizde iyiliğe alıştırmak.Alışkanlık haline getirmek.İstese de bırakamayacak seviyeye getirmek..